Terreurdreiging voor Nederland

Dreiging voor Nederland

De jihadistische dreiging tegen Nederland en Nederlandse belangen elders komt zowel van binnen als van buiten ons land. In de ogen van jihadisten vormt ons land een van de vijanden van de islam en is daarmee een legitiem doelwit. Het huidige dreigingsniveau voor Nederland ligt op niveau 4: een aanslag is reëel.

De dreiging voor Nederland uit jihadistische hoek kent meerdere achtergronden. Zo vormen de strijdgebieden in Irak en Syrië een risico. Uitgereisde strijders keren terug naar ons land terwijl ze geconfronteerd zijn geweest met gewelddadigheden of daar zelf aan mee hebben gedaan. Ook is het mogelijk dat zij terugkeren met een opdracht van een jihadistische groepering om hier een aanslag te plegen. De AIVD ziet ook dat groeperingen als ISIS handlangers naar Europa sturen om hier aanslagen te plegen (operatives).

Niet alleen uitreizigers en terugkeerders, ook thuisblijvers vormen een risico

Jihadisten die niet naar Syrië zijn vertrokken, ‘thuisblijvers’, kunnen betrokken zijn bij aanslagvoorbereidingen in het Westen. Zij kunnen zich bijvoorbeeld aangesproken voelen door de oproepen van de woordvoerder van ISIS. In reactie op de luchtaanvallen in Syrië en Irak, door de internationale coalitie tegen ISIS, riep deze aanhangers op om aanslagen te plegen in de landen waar zij wonen. Zulke jihadisten kunnen zich verbonden voelen met deze of gene jihadistische groepering, zonder dat zij er daadwerkelijk toe behoren. Zij kunnen, al dan niet alleen handelend, tot een gewelddaad overgaan. Voorbeelden hiervan zijn de aanslagen in Parijs in januari 2015 en Kopenhagen in februari 2015.

Ook kunnen zij een faciliterende rol spelen bij aanslagen door anderen, bijvoorbeeld handlangers van ISIS.

Anderen kunnen uit frustratie over een mislukte poging tot uitreizen aanslagen in eigen land plegen. Iets dergelijks dreigde in oktober 2014 in Australië, waar de overheid plannen wist te verijdelen van een groep extremisten om willekeurige personen te gijzelen en te doden. Een aantal van de aangehouden personen had eerder gepoogd om uit te reizen.

Online radicalisering

Thuisblijvers radicaliseren onder invloed van propagandafilmpjes van jihadistische groeperingen of door het zien van gruwelijke oorlogsbeelden. Ook vindt radicalisering plaats door het luisteren naar extremistische predikers die online hun boodschap verkondigen.

De radicalisering van vooral jonge moslims vindt grotendeels plaats via internet of daaraan gerelateerde toepassingen, zoals sociale media. Actief zoeken naar jihadistisch materiaal is niet nodig. Beelden en ervaringen uit jihadistische strijdgebieden en propaganda voor de jihad vinden snel hun weg doordat ze onderling gedeeld worden. Het risico bestaat dat een passieve, maar geïnteresseerde, consument sympathisant of zelfs aanhanger wordt van het jihadisme. Dat kan ook leiden tot jihadistische activiteiten hier, zeker als charismatische personen uit de groeperingen daar oproepen toe doen.

Jihadistisch internet

Internet stelt jihadisten wereldwijd in staat om steeds intensievere samenwerkingsverbanden met elkaar aan te gaan. Op deze virtuele marktplaats ontmoeten de jihadistische vraag en het jihadistische aanbod elkaar. Hier komen de onervaren en ervaren jihadisten met elkaar in contact. De ervaringsdeskundigen versnellen en verrijken de dynamiek binnen het jihadistisch internet. Met hun kennis, kunde en connecties krikken ze het kennis- en ervaringsniveau op van de onervaren jihadisten. De dynamische interactie op deze marktplaats is gericht op gewelddadige actie.

De AIVD constateert dat jihadistische organisaties als Al Qaida, Jabhat al-Nusra en ISIS gebruikmaken van deze virtuele poel van nieuwe jihadisten.

Naast de toegankelijke sociale media zijn er de virtuele, doorgaans moeilijk vindbare, plekken waar jihadisten actief zijn en verdere radicalisering vorm krijgt. Dit typeren wij als het jihadistisch internet. Dit jihadistisch internet is uitgegroeid tot de kraamkamer van nieuwe netwerken en individuele jihadisten.

Honderden aanhangers, duizenden sympathisanten

De AIVD schat in dat in ons land enkele honderden aanhangers van het jihadisme zijn en enkele duizenden sympathisanten. Onder aanhangers scharen wij personen die bereid zijn om af te reizen naar een strijdgebied.

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geeft vier keer per jaar een analyse van de nationale en internationale terroristische dreiging tegen Nederland en Nederlandse belangen in het buitenland. Deze analyse heet het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN). Het DTN wordt geschreven op basis van informatie van (veiligheids)diensten die belast zijn met terrorismebestrijding en het tegengaan van radicalisering. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken draagt daarin bij. Ook wij leveren een bijdrage aan het DTN.

Het huidige dreigingsniveau ligt op niveau 4. Dit betekent dat de kans op een aanslag tegen Nederland reëel is. Op de website van de NCTVworden voorbeelden gegeven van elementen die, als zij aan de orde zijn, richting geven bij het bepalen van het dreigingsniveau. In Nederland kennen we vijf niveaus van oplopende dreiging.

Naast de samenwerking met de NCTV is in dit dossier een aparte pagina over de samenwerking van de AIVD met andere (overheids)partijen.

Advertenties